over hoe ik werk

Onderzoekend veranderen 
De vraagstukken waaraan ik werk zijn zelden maakbaar of voorspelbaar. Daarom kan de aanpak niet vooraf vaststaan, laat staan projectmatig worden ingevoerd. Veranderen geef ik dan vorm als een doorgaand proces van steeds beter begrijpen, steeds slimmer ontwerpen en steeds krachtiger handelen. Ik schrijf bij het begin dus geen model of aanpak voor.

Direct betrokkenen coproduceren de verandering. Zij zitten met hun neus bovenop de praktijk en kunnen daardoor het begrijpen, ontwerpen en handelen het best oppakken. Ik ondersteun dat proces. De aanpak kan per locatie verschillen, zodat die past bij wat er speelt en wat mensen aankunnen. Zo blijft de menselijke maat behouden.

Er gebeurt steevast meer dan veranderen alleen: mensen leren hoe ze het kunnen doen en krijgen zicht op wat werkt. Zo ontstaat winst op drie vlakken tegelijk: impact, professionaliteit en kennis. Je kunt dit actieonderzoek of actieleren noemen. Het is bij uitstek een manier om recht te doen aan complexiteit zonder erdoor overweldigd te raken.

Vrijmoedig reflecteren
Juist als er veel op het spel staat en de weerbarstigheid groot is, sneuvelen al snel rust en reflectie. Dat is jammer, want juist dan zijn ze nodig: om andere gezichtspunten te overwegen en de moed te vinden om te doen wat afwijkt, maar beter werkt. Ik benoem zo vrijmoedig mogelijk wat ik zie en help andere perspectieven te legitimeren.

Het kan lucht geven om contextdynamieken wat meer te begrijpen: de historie achter een vraagstuk, wat er op andere schaalniveaus speelt en welke patronen onder de oppervlakte spelen. Je leert zien in welk water je zwemt. Soms zijn die dynamieken niet alleen bepalend, maar ook blokkerend. Dan is het tijd ze ter discussie te stellen en te verkennen hoe je ze kunt omzeilen of slechten. Dat brengt vaak onzekerheid en ongemak mee. Het helpt om daar ruimte voor te maken en te erkennen dat emotioneel huiswerk, naast inhoudelijke taken, een normaal onderdeel is van echte verandering en niet een verstoring ervan.