publicaties


systeemdenken

 
  download publicatielijst
Systeemdenken heeft een lange traditie om vraagstukken meer in samenhang te doorgronden en te hanteren. Er zijn vele stromingen in die wereld. De belangrijkste insteek hier stamt uit de hoek van de systeemdynamica: het werken met causale diagrammen om patronen te ontdekken en te onthullen. Die patronen tonen vaak de ongeschreven regels van de organisatie: waarom gaan de dingen zoals ze gaan. Zonder dat inzicht kan het lastig zijn om veranderingen voor elkaar te krijgen, zeker als dat al meermaals mislukt is. Je vindt hier allerlei teksten over hoe je met causale diagrammen werkt. Het boek over ‘taaie vraagstukken’ is verder één grote oefening in dat soort patroonherkenning: het gaat minder in op de methode van causale diagrammen, maar op de inhoud van de patronen die je er zoal mee kan zien. Startsuggesties ☛ 'nobody has all the answers' (samenvatting) of het tweetal artikelen 'betekenis geven aan een causaal diagram' (over de techniek) en 'interactief werken met causale diagrammen (over het inzetten als interventie).

 

Plezier beleven aan taaie vraagstukken

Werkingsmechanismen van vernieuwing en weerbarstigheid

Hans Vermaak - Vakmedianet, 2015
Veranderkunde voor gevorderden: hoe je mooie dingen voor elkaar kan krijgen rond complexe vraagstukken

Dit boek is voor veranderaars die complexiteit niet schuwen. Het is een tweede herziene editie van het in 2009 gepubliceerde handboek. Het gaat in op taaie vraagstukken die je in overvloed in elke organisaties vindt en die van waarde zijn: denk aan samenwerking tussen professionals, ondernemende bureaucratieën, verandering van organisatiecultuur, duurzaam ondernemerschap of multiculturele samenwerking. Zulke vraagstukken kenmerken zich door complexiteit: veel factoren en veel actoren hebben er mee te maken. Ze zijn niemand en van iedereen tegelijk. Het maakt ze zowel lastig kenbaar als moeilijk maakbaar.

Lees meer…

Weerbarstigheid hanteer je niet met dikke plannen

Start bij de geleefde werkelijkheid, niet bij de papieren wenselijkheid

Hans Vermaak, Joost Kampen - Holland Management Review, 2014
Wat hebben 'verwaarloosde organisaties' en 'taaie vraagstukken' met elkaar te maken?

Als de organisatie verandermoe is en een verandering weerbarstig blijkt, past ‘meer van hetzelfde’ niet meer. Tegen alle reflexen in kun je dan beter pas op de plaats maken en met alle betrokkenen nagaan hoe eenieder de problemen in stand helpt te houden. Pas daarna kan iedereen verantwoordelijkheid leren nemen het anders te doen. Dat geldt niet alleen in organisaties waar men niet tot innovatie komt, maar ook waar de basis niet op orde is.  Lees meer…

Herschrijven van de ongeschreven regels

In: S. van de Veer, L. Peters. Move before you're ready - Van Duuren, 2016

Hans Vermaak
Everything you always wanted to know about culture change

Eindelijk dan: een kort verhaal over cultuurverandering. Daar schrijf ik normaal niet over. Ik geloof dat veel gesprekken over de gewenste cultuur eigenlijk Lees meer…

Using causal loop diagrams to deal with complex issues

In: D. W. Jamieson, Barnett & A Buono (eds.) Consultation for Organizational Change Revisited - Information Age Publishing, 2016

Hans Vermaak
Mastering an instrument for systemic and interactive change

A persistent stereotype of consultants is that of experts who have all the answers. However, the more complex problems are, the less consultants are able to provide ‘magical solutions’. Causal loop diagrams (CLDs) are a powerful tool to deal with issues characterized by content complexity and process complexity. Lees meer…

Video-lezing ‘Plezier beleven aan taaie Vraagstukken’

Hans Vermaak - Plan C, Brussel 2012
Een uurtje luisteren als flitsintroductie in het hanteren van complexe vraagstukken

Op 29 november 2012 was ik uitgenodigd een keynote te verzorgen over het omgaan met taaie vraagstukken in Brussel. Er was een bijeenkomst belegd voor de ‘community’ rond Plan C – een Vlaams informeel transitienetwerk rond duurzaam materialenbeheer. Ik maakte een selectie uit het gedachtengoed van vernieuwingsmechanismen rond taaie vraagstukken Lees meer…

Verwaarloosd of taai?

Interview door Isolde Kolkhuis Tanke – O&O, 2013
Een gesprek met Hans Vermaak en Joost Kampen over een situationele benadering van stagnatie in organisaties

Stagnatie kom je in verschillende verschijningsvormen tegen in organisaties: van het niet op orde krijgen van de basisvoorwaarden om ‘normaal’ te kunnen werken, tot het blijven tegenhouden van vernieuwingsimpulsen juist wanneer er zoveel orde is. Op wat voor manieren kan je hier doorheen breken?   Lees meer…

Working interactively with causal loop diagrams

In: J. Boonstra, L. de Caluwé (eds.) Intervening and changing - Wiley, 2007

Hans Vermaak
Intervention choices and paradoxes in practical application.

Causal loop diagrams can help in tackling complex issues effectively. Until the nineteen-seventies the literature focussed on the technique of such diagrams. Since then it has become evident that participation of stakeholders in making and applying such diagrams is desired to affect change. Lees meer…

‘Defixation’ as an intervention perspective.

Understanding Wicked Problems at the Dutch Ministry of Foreign Affairs.

A. Stoppelenburg, H. Vermaak - Journal of Management Inquiry, 2009
Systemic research to uncover the unwritten rules of an organization

This case study presents reflections on a research intervention conducted at the Dutch Ministry of Foreign Affairs. The subject was the practice of administration. Its objective became to understand its “wicked problems” and to create action principles. It was an analytical research effort as well as a learning intervention. Lees meer…

Interactief werken met causale diagrammen

Leren omgaan met keuzes en paradoxen in de procesvoering

Hans Vermaak – M&O, 2006
Hoe betrek je mensen in het maken van causale diagrammen?

Causale diagrammen kunnen helpen om effectief om te gaan met complexe vraagstukken. Er is tot de jaren zeventig vooral geschreven over de techniek van dat soort diagrammen. Inmiddels is helder dat participatie van betrokkenen bij het maken en toepassen van dit soort diagrammen nodig is om effectief te zijn en krijgt het interactief werken ermee ook aandacht. Lees meer…

Betekenis geven aan een causaal diagram

Technische vuistregels voor het maken van een causaal diagram

Hans Vermaak – Handboek voor Organisatieinstrumenten, 2003
De techniek van causale diagrammen uiteengezet

Het artikel behandelt de ‘techniek’ van het maken een causal diagram. Het behandelt die techniek in het kader van het zoeken naar de ‘angel’ van een hardnekkig verandervraagstuk. Lees meer…

Interactief werken met causale diagrammen.

In: J. Boonstra, L. de Caluwé. Interveniëren en veranderen. Zoeken naar betekenis - Kluwer, 2006

Hans Vermaak
Leren omgaan met keuzes en paradoxen in de procesvoering.

Causale diagrammen kunnen helpen om effectief om te gaan met complexe vraagstukken. Er is tot de jaren zeventig vooral geschreven over de techniek van dat soort diagrammen. Inmiddels is helder dat participatie van betrokkenen bij het maken en toepassen van dit soort diagrammen nodig is om effectief te zijn en krijgt het interactief werken ermee ook aandacht. Lees meer…