We kampen in gemeenteland met allerlei maatschappelijke vraagstukken: uitdagingen waar niemand in een gemeente alleen over gaat. Om daar echt verschil te maken is samenwerking nodig tussen heel wat mensen binnen de gemeente én met tal van andere spelers in de stad. Iedereen heeft dus niet alleen wat te presteren binnen het eigen taakgebied, maar ook verbindingswerk te doen daarbuiten. Zeker als je de ambitie hebt echt iets te bereiken.
Veranderkunde richt zich vaak erg op organisaties als object en management als subject. Bij maatschappelijke vraagstukken knelt dat omdat die dwars door organisaties spelen en veranderaars op veel meer plekken nodig zijn. Die veranderaars kunnen juist op menselijke maat complexiteit goed hanteren, maar dat lijkt op gespannen voet te staan met de omvang van allerlei transities. Die spanning is de overbruggen als veranderaars niet alleen een rol pakken in hun lokale praktijk maar ook verbindingswerk doen daaromheen Lees meer…
Na een jaar of vijf broeden, testen en schrijven kom ik met een nieuw boek. Hieronder een impressie middels de flaptekst:
Complexe (maatschappelijke) vraagstukken leiden tot ongemak omdat ze tegelijkertijd van iedereen en van niemand zijn. We zien het bijvoorbeeld bij de energietransitie, de hervorming van de landbouw en op de woningmarkt. Grote verander- en transitieplannen brengen een oplossing nauwelijks dichterbij. Sterker, ze lijken de traagheid en onmacht vaak te versterken.
De strekking van dit veranderboek is dat er meer kan dan we denken. En dat je – ook en juist bij grote en meeslepende vraagstukken – niet aan de zijlijn hoeft te staan, ook al gaan die vraagstukken ieders macht en verstand te boven. De logica van de lappendeken beschrijft een netwerkperspectief waarmee we beter tegen dit soort vraagstukken opgewassen zijn. Lees meer…
In 2025 nodigde het Nationale Programma Regionale Energiestrategie een stel mensen een essay te schrijven over over ‘nieuwe paden zoeken in transitietijd’. De gedachte was dat uiteenlopende reflecties op papier (en op het net) gesprekken kunnen voeden tussen mensen die in transities, zoals de energietransitie, actief zijn. En dat de essays helpen om lessen te trekken en vooruit te kijken naar hoe verder Lees meer…
Kim Spinder maakt sinds jaar en dag de innovatiewasstraat-podcast. Zeven jaar mocht ik al eens bij haar praten over hoe veranderen iets ‘van iedereen is’. Dit keer was het nieuwe boek over lappendekenlogica de aanleiding om dat gesprek te vervolgen. Met als gedachte dat juist als verandering van iedereen is je juist veel kan bereiken rond grotere vraagstukken Lees meer…
De eerste podcast over de ‘logica van de lappendeken’ is een gesprek van een uur met Martijn Vroemen in zijn teamchange-podcast. De podcast heeft het karakter van een gesprek tussen vakgenoten. Martijn heeft van samenwerken in teams zijn vak en werk gemaakt. Voor mij is dat veranderen waarbij het lappendekendenken nadruk legt op samenwerking voorbij teamgrenzen. Dat kleurt dus meteen ook het gesprek tussen ons waar we verkennen waar dat dan aansluit en verschilt Lees meer…
Op het Boom-verandermanagementcongres van juni 2025 gaf ik een lezing van een uur over de ideeën uit het boek ‘de logica van de lappendeken’. Na een uur college volgde nog een tien minuten discussie met de zaal en met Ben Tiggelaar als dagvoorzitter. Je kan de video benutten als introductie in dat gedachtegoed Lees meer…
Je kan de Ernst Hijmanslezing horen die ik op 18 januari 2021 gaf voor Nederlandse adviseurs. De lezing wordt eens per jaar georganiseerd door de Orde voor Organisatiekundigen en -Adviseurs (OOA). Lees meer…
International trade can make a huge difference towards sustainability, as over half of what is produced globally crosses national borders. Several of the United Nations 2030 Sustainable Development Goals – such as realizing ‘zero hunger’ and ‘no poverty’, ensuring all have ‘decent work’, and taking ‘climate action’ – crucially depend on transforming the way international trade is organized. But international value chains are complicated, involving many different people working in diverse contexts that change over time. Therefore Lees meer…
Rond de zomer van 2015 deden we actieonderzoek naar de leefwereld van de jeugdzorg. Het onderzoek werd verricht ten behoeve van het collectief van Amsterdamse jeugdzorgbestuurders – vanuit het streven om voeling te houden met de praktijk en daar het eigen bestuurlijk handelen op af te stemmen. Lees meer…
Op 21 juni en later nog eens op 1 oktober 2012 mocht ik een verhaal vertellen over grootschalige transitieprocessen. In dit geval ging het over de decentralisatie van de jeugdzorg in de Regio Amsterdam. Een lastig proces. Dat verhaal is echter aardig generiek. En dus ook wel handig bij andere grote transities. Lees meer…
Een vlot en to the point interview van iemand die graag doorvraagt op wat ik nou eigenlijk met het boek ‘de logica van de lappendeken’ wil zeggen, waarom ik het schreef en wat het van lezers vraagt.
Een interview voor het managementblad waarbij we in het hele lappendeken-boek een beetje langslopen – in een kleine drie pagina’s. Eigenlijk niet te doen, maar we doen een poging…
De tweede podcast is een gesprek van drie kwartier met de podcaster van mijn uitgever, Edward van Brakel. Hij las onbevangen het boek en bevroeg me over waar het boek over gaat. Het heeft het karakter van een interview. Lees meer…
In de podcastserie van managementboek.nl interviewt Willem van Leeuwen me over het lappendekenboek. Het is een gesprek van zo’n 35 minuten waar Willem, ook als collega veranderaar, met me verkent waar dat boek nou eigenlijk over gaat. En passant hebben we het over de soort vraagstukken waar dit boek zinnig voor is en over de charme van klein en meeslepend veranderen Lees meer…
In de podcastserie van NSOB ‘Uit de School’ ontvangt Christiaan van der Kaaij mij en Mark van Twist. De aflevering is getiteld’ verbindingswerk voor verweesde vraagstukken’ en gaat in op het boek de logica van de lappendeken. Dat Mark daarbij is, is geen toeval: hij speelde een fijne rol als meedenker en uittester van delen van het boek. Christiaan verleid ons tot een vakmatig gesprek over de link van dit soort denken met de bestuurskundige wereld Lees meer…
Dat circular ventures een fijn idee zijn, is iedereen het wel over eens. Maar hoe je die voortvarend schept, is weer een ander verhaal. Dus gingen bovenstaande drie partijen op onderzoek uit wat de soort methodologie is die dat (krachtiger) mogelijk maakt. Als onderdeel van dat onderzoek brachten ze dit voorjaar een eclectisch gezelschap bijeen Lees meer…
De Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) heeft sinds de zomer een podcast serie ‘Uit de School’ waarin ze maatschappelijke uitdagingen, vragen en vernieuwingen bespreken, in het bijzonder in de wereld van openbaar bestuur.
In de 5e editie daarvan komen Mark van Twist en ik in gesprek onder leiding van Jorren Scherpenisse over ‘Schaal maken’. Een beetje cryptische titel, maar denk enerzijds aan het verlangen van mensen die met in pilots of niches iets vernieuwends doen dat dat zich spreidt, wat in de wandelgang dan ‘opschalen’ heet Lees meer…
In dit deze publicatie gaat een team van onderzoekers van Nsob in op de dynamiek van experimenteren en opschalen in de context van maatschappelijke vraagstukken. Als je het leest krijg je een beeld van de verschillende manieren waarop je met experimenteren kan omgaan, hoe je opschalen kan organiseren en hoe je die twee processen met elkaar verbindt. Lees meer…
