publicaties


Eigen artikelen

 
  download publicatielijst

De hiërarchie voorbij? Tien wetmatigheden over zelfsturing

Maartje de Vries, Hans Vermaak, Michiel de Ronde - Tijdschrift voor Begeleidingskunde 2017
Wat maakt en breekt zelfsturing in organisaties?

Met de sterk toegenomen invloed van regel- en controlesystemen in organisaties is ook de roep om zelfsturing krachtiger geworden. In dit artikel wordt de verschuivende verhouding tussen professionele zelfsturing en hiërarchische controle verkend Lees meer…

Veranderen als samenspel

Het einde van de man met het plan? Een praatplaat voor degelijk spel!

Hans Vermaak - OOA site, 2017

De taal die we gebruiken bij organiseren en veranderen heeft een hardnekkige ingenieursklank die wijst op een achterliggende machinemetafoor. Dat past steeds minder bij de uitdagingen waar organisaties voor staan. Kan je vanuit een andere metafoor naar veranderen kijken? Lees meer…

Samen werken, leren en sturen door jeugdhulp-teams

Hoe generalisme het werken met LVB-gezinnen verrijkt

Hans Vermaak, Renske Emmelkamp, Cees van der Wal - OKT Amsterdam, 2017

De tweede helft van 2016 deden we een nieuw onderzoek naar de leefwereld van de jeugdhulp in Amsterdam in samenwerking en opdracht van het collectief van Amsterdamse jeugdzorgbestuurders. Dit keer was de vraag hoe teams effectief omgaan met kinderen en ouders met licht verstandelijke beperking. Lees meer…

Four contexts of action research

Crossing boundaries for productive interplay

Gertjan Schuiling, Hans Vermaak - International Journal of Action Research, 2017

This paper explores how action research takes place within and between four contexts: adding practical value, improving institutions, developing professions, and contributing to theory. We argue that action research is more than those activities conducted within these contexts: it is a process of handling the generative tensions in the boundary regions. Lees meer…

Weerbarstigheid hanteer je niet met dikke plannen

Start bij de geleefde werkelijkheid, niet bij de papieren wenselijkheid

Hans Vermaak, Joost Kampen - Holland Management Review, 2014
Wat hebben 'verwaarloosde organisaties' en 'taaie vraagstukken' met elkaar te maken?

Als de organisatie verandermoe is en een verandering weerbarstig blijkt, past ‘meer van hetzelfde’ niet meer. Tegen alle reflexen in kun je dan beter pas op de plaats maken en met alle betrokkenen nagaan hoe eenieder de problemen in stand helpt te houden. Pas daarna kan iedereen verantwoordelijkheid leren nemen het anders te doen. Dat geldt niet alleen in organisaties waar men niet tot innovatie komt, maar ook waar de basis niet op orde is.  Lees meer…

Onderzoekend samenwerken in de jeugdzorg

Actieonderzoek als spiegel voor bestuurders

Hans Vermaak, Nicolette Engbers - Tijdschrift voor Begeleidingskunde 2016

Rond de zomer van 2015 deden we actieonderzoek naar de leefwereld van de jeugdzorg. Het onderzoek werd verricht ten behoeve van het collectief van Amsterdamse jeugdzorgbestuurders – vanuit het streven om voeling te houden met de praktijk en daar het eigen bestuurlijk handelen op af te stemmen. Lees meer…

Het creëren van een kleurrijk verandermodel

Casestudy naar theorieontwikkeling

Hans Vermaak, Léon de Caluwé- M&O, 2015
Een reflectie op de historie van het kleurendenken: hoe kunnen we eigenlijk theorie vanuit de praktijk ontwikkelen?

Dit artikel beschrijft hoe de auteurs bijna twintig jaar geleden een metatheorie over verandering het licht deden zien – nu bekend als de kleurentheorie – en hoe die theorie zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld. De artikel biedt een terugblik, aan de hand van het vierfasemodel van theorieontwikkeling van Smith en Hitt. De auteurs proberen te doorgronden waardoor een creatief idee vele verschijningsvormen kreeg, een krachtige theorie werd en nu breed wordt gebruikt. Lees meer…

Valkuilen bij het situationeel kiezen van een aanpak!

Veranderen (2)

Hans Vermaak - Management Executive, 2008
Vuistregels voor het opstellen van een veranderstrategie die werkt.

Er zijn allerlei veranderaanpakken. Die werken niet even goed in elke situatie. Er is daardoor winst te boeken met het kiezen van een aanpak die echt goed past. Toch kom het daar in de praktijk vaak niet van. Negen veel voorkomende valkuilen helpen verklaren waarom. Zoals het opstellen van ‘integrale veranderplannen’ waarin veel te veel wordt aangepakt en alle focus ontbreekt. Of zoals ‘ons produkt is uw probleem’ waarin de diagnose wordt overgeslagen. Het goede nieuws is dat de valkuilen te omzeilen zijn. Dit artikel biedt daar een helpende hand bij. Lees meer…

Kies de juiste strategie!

Veranderen (1)

Hans Vermaak - Management Executive, 2008
Het kleurendenken in kort bestek. Als houvast bij het kiezen van een veranderaanpak

Kiezen voor de juiste veranderstrategie vraagt nogal wat. Daarbij gaat het niet zozeer om allerlei kenmerken van de diverse strategieën, maar met name om de (werkings)principes die aan de verschillende strategieën ten grondslag liggen en om wat er nodig is om die principes in een organisatie werkbaar te maken. In dit artikel geef ik een overzicht van de veranderstrategieën die beschikbaar zijn, en ga ik nader in op hoe daaruit een keuze is te maken. Lees meer…

Zeven knagende vragen over leren

Een ontwikkelagenda voor leerprofessionals.

Hans Vermaak, Gertjan Schuiling – Management & Organisatie, 2010
Wat zou leren krachtiger maken?

De psycholoog Weick  stelt dat we geneigd zijn ingewikkeld te doen over onderwerpen waar we verstand van hebben: onderwerpen die redelijk definieerbaar, grijpbaar, maakbaar zijn. Maar dat we juist te simpel doen over onderwerpen die lastig te doorgronden zijn, want daar staan we met legere handen. Wij denken dat dat ook geldt voor onderwerp ‘Leren in organisaties’. We willen daarom juist de complexiteit en rijkheid van leerprocessen waarderen. We presenteren wat wij zien als betekenisvolle vragen en zoekrichtingen Lees meer…

Het verlangen naar angst

Hans Vermaak - Opleiding & Ontwikkeling, 2014
Mijn reflectie op een klassiek interview met Edgar Schein over hoe leren wel en niet werkt.

Edgar Schein gaf een provocerend interview ‘De angst om te leren’. Ik kreeg het verzoek er kritisch op te reflecteren. Die handschoen nam ik aan. Het interview stond oorspronkelijk in Harvard Business Review en in Nederland ook in het blad Opleiding & Ontwikkeling. De tekst is veelgelezen en zet je aan het denken. Nu – tien jaar later – publiceert O&O het nogmaals met enkele reflecties erbij.  Lees meer…

Geen idee wat actieonderzoek is

Hans Vermaak - OOA site, 2016
En daar kan je geen genoegen mee nemen...

Als lid van de wetenschappelijke raad voor Organisatieadviseurs schrijven we elk periodiek een column met wat ons aan het hart gaat. Bij mij was dat begin 2016 actieonderzoek: een benadering die ik enorm charmant en krachtig vindt, maar ook buitengewoon verwarrend. Lees meer…

De kleurentest

Hoe ga je met veranderingen om?

Léon de Caluwé, Hans Vermaak – Twynsta Gudde/Vakmedianet 2001/2016
Score je eigen verandervoorkeur!

Dit is een interactieve test die je helpt je een eigen visie op veranderingen in kaart te brengen. De uitslag van de tekst kun je gebruiken om te zien waar jij vooral goed in bent en hoe je je zou willen ontwikkelen. Ook krijg je door de test inzicht in andere visies op veranderen. Lees meer…

Een academische ideeënbazaar

Ard-Pieter de Man & Hans Vermaak - Management & Consulting, 2015
Een impressie van de Annual Academy of Management Meeting 2015

De 75e meeting van de Academy of Management vond in Vancouver plaats afgelopen augustus – vijf dagen lang. Door er rond te lopen krijg je ook een idee waar het veld zich heen beweegt. Ard Pieter de Man en ik schreven een impressie voor de thuisblijvers Lees meer…

Creating a colorful model of change

Reflection on developing a theory as scholar-practitioners

Hans Vermaak, Léon de Caluwé- Journal of Management Inquiry, 2017

This article describes how, almost twenty years ago, we came up with a meta-theory of change, now referred to as the “color model,” and how that theory has developed over time. We look back, using Smith and Hitt’s four-stage model of theory development, to better understand how one creative idea took on many manifestations, became a robust theory and is now widely used. Lees meer…

Veranderkunde in zeven vragen

Hans Vermaak - Holland Management Review, 2002
Een korte introductie in de basics van veranderkunde. Het artikel vat het boek 'Leren Veranderen' samen.

Veranderen is een relevant vak voor managers, medewerkers en adviseurs. Het is ook lastige materie. Professionaliteit lijkt het best te borgen via continue reflectie én het benutten van gestapelde kennis. Hiertoe zijn in dit artikel een aantal vragen en corresponderende richtingaanwijzers uitgewerkt. Lees meer…

Men zegt dat professionals niet te managen zijn.

Is vrijheid blijheid zo te organiseren dat bezieling, groei en toewijding kunnen ontstaan in het werkende leven?

Hans Vermaak - Nijenrode Management Review, 1997
Vuistregels voor het leidinggeven aan professionals. Inclusief de '3V' satisfiers & de '3B' dissatisfiers

Professionalisme zit in de lift.  De werkwijzen van managers en professionals ontwikkelen zich niet in hetzelfde tempo. Professionals zoeken vaak hun werkplek binnen organisaties, maar gedragen zich vervolgens als eenlingen waardoor versnippering, middelmatigheid en vrijblijvendheid eerder regel dan uitzondering zijn. De reflex van managers is om de problemen te lijf te gaan met controle en beheersing, wat allerlei conflicten teweegbrengt. Lees meer…

Wat is een goede carrière?

Zin en onzin van levensfasen in het adviesvak

Hans Vermaak – Management & Organisatie, 2000
Dilemma’s rond zelfacceptatie, betekenisgeving, verstrengeling en verbinding zijn echt niet uniek.

Adviseurs zoeken naar richting voor de ontwikkeling van het vak, de branche en zichzelf. Omdat het leven vooruit geleefd wordt, maar achteruit geleerd, is dit een onzekere bezigheid. Het kennen van gemeenschappelijkheden in de levensfasen van adviseurs zou hierbij houvast kunnen bieden. Lees meer…

Facilitating local ownership through paradoxical interventions

Hans Vermaak – Journal of Applied Behavioral Science, 2012
Why do facilitators fail when they try too hard to help people?

The complexity of tough issues can only be handled effectively with intensive local participation. Such participation is not straightforward as people may shy away from the unfamiliar repertoires, unpredictable processes and inevitable opposition that come with the territory. This article focuses on how to facilitate local ownership in a series of paradoxical interventions with sufficient depth and credibility. Lees meer…

Planning deep change through a series of small wins

Hans Vermaak - Best Paper Proceedings Academy of Management, 2013
Find out why large scale change is rarely deep and why linear change paralyzes.

Complex issues require continuous change that is planned incrementally. This paper focuses on how such emergent change can be shaped through a process of small wins and explains how this may even use adversity to fuel the change. The research shows how planning is anything but an innocuous support activity for change efforts and describes how it can either frustrate or enable deep change. Lees meer…

Vijf dagen pretpark

Capitalism in Question

Léon de Caluwé, Joost Kampen, Hans Vermaak - M&C 2013
Een impressie van de grootste wetenschapsconferentie ter wereld over management

De ‘Academy of Management’ bracht ook dit jaar weer vele duizenden wetenschappers en praktijkmensen tezamen. Het thema is elk jaar anders: dit jaar stond het in het teken van ‘Capitalism in Question’: het beschouwen van de problematische kanten van ons economisch stelsel. Vele bekende en nog veel meer onbekende namen uit alle windhoeken bogen zich over het thema, nog meer bogen zich over terugkerende managementonderwerpen variërend van organisatiecultuur tot logistiek.  Ironische genoeg vond dat dit jaar juist plaats in Word Disney World in Florida. Wij doen er verslag van als  terugkerende en als nieuwe deelnemers aan deze ontmoeting. Ter lering en inspiratie.

 

Designing Appreciative Inquiry as a Generative Change Process

Stretching the Practice of this Dialogic Approach

Danielle Zandee and Hans Vermaak – Paper Organizational Discourse Conference, 2012
A common language for situated AI design based on a discussion of current contrasting practices and recurring criticism of prevailing AI designs. How can we get more out of this intervention approach?

Because of its apparent simplicity and luring strength-based stance, appreciative inquiry can be misunderstood as an attractive and easy to emulate technique. Such misunderstanding may cause slippage from thoughtful inquiry into a managerial tool to create motivational experiences at work rather than to engage with complex issues. Such slippage may ultimately turn the appreciative approach into another disappointing management fad. Fortunately, the prolific use of appreciative inquiry during the last decades provides us with rich experiential material for timely reflection, critique and renewal. Lees meer…

Leren genieten van complexiteit

Complexe vraagstukken vragen om aanpakken met evenveel finesse

Hans Vermaak - Synaps, 2011
Een introductie in het hanteren van taaie vraagstukken

In elke organisatie spelen persistente vraagstukken. Vraagstukken die al zo lang bestaan dat bijna iedereen accepteert dat ze er zijn. Denk aan samenwerking tussen medisch specialisten in een ziekenhuis en aan het leren van docenten in onderwijsinstellingen. Ze gaan niet over bijzaken, ze gaan over hoofdzaken. En potentieel kan je er ook het meeste plezier aan beleven. De taaiheid zit in een historie van aanpakken die tekort schieten. Hoe kan dat anders? Lees meer…

‘Defixation’ as an intervention perspective.

Understanding Wicked Problems at the Dutch Ministry of Foreign Affairs.

A. Stoppelenburg, H. Vermaak - Journal of Management Inquiry, 2009
Systemic research to uncover the unwritten rules of an organization

This case study presents reflections on a research intervention conducted at the Dutch Ministry of Foreign Affairs. The subject was the practice of administration. Its objective became to understand its “wicked problems” and to create action principles. It was an analytical research effort as well as a learning intervention. Lees meer…

Interactief werken met causale diagrammen

Leren omgaan met keuzes en paradoxen in de procesvoering

Hans Vermaak – M&O, 2006
Hoe betrek je mensen in het maken van causale diagrammen?

Causale diagrammen kunnen helpen om effectief om te gaan met complexe vraagstukken. Er is tot de jaren zeventig vooral geschreven over de techniek van dat soort diagrammen. Inmiddels is helder dat participatie van betrokkenen bij het maken en toepassen van dit soort diagrammen nodig is om effectief te zijn en krijgt het interactief werken ermee ook aandacht. Lees meer…

Conspiring fruitfully with professionals

New management roles for professional organisations

Hans Vermaak, Mathieu Weggeman - Management Decision, 1999
Evergreen lessons for dealing with professionals … and enjoying it.

Professionalism still is on the way up. However, the working methods of managers and professionals do not develop at the same pace. Professionals often seek out their workplace within an organisation but then proceed to act as soloists, which makes fragmentation, mediocrity and non-commitment the rule rather than the exception. The manager’s reflex dictates that he/she tackles problems with control and command, resulting in all sorts of conflicts. Lees meer…

OD without context management is a luxury item.

Paper for a symposium on the future of Organizational Development

Hans Vermaak, Annual Academy of management Conference, 2006
Organization Development suffers from a lack of pragmatism about power

OD has an established tradition. There is a community of practice, academic research, handbooks in all sorts, development of new practices, lots of publications, proven methods. All seems fine. At the same time there is recurrent talk and publications expressing worry about the future of OD. Lees meer…

Change paradigms

An overview

Léon de Caluwé, Hans Vermaak – OD journal, 2004
A brief introduction in the ‘colors of change’

The authors present five fundamentally different ways of thinking about change, each representing different beliefs systems and convictions about how change works, the kind of interventions that are effective, how to change people, etc. Lees meer…

Betekenis geven aan een causaal diagram

Technische vuistregels voor het maken van een causaal diagram

Hans Vermaak – Handboek voor Organisatieinstrumenten, 2003
De techniek van causale diagrammen uiteengezet

Het artikel behandelt de ‘techniek’ van het maken een causal diagram. Het behandelt die techniek in het kader van het zoeken naar de ‘angel’ van een hardnekkig verandervraagstuk. Lees meer…

Denken over veranderen van mensen en organisaties

Overeenkomsten tussen veranderaars en therapeuten

Léon de Caluwé, Frans Que, Hans Vermaak - Management & Organisatie, 2001
Wat zijn de belangrijkste stromingen in veranderland en therapieland?

Ontmoetingen tussen organisatieadviseurs en psychotherapeuten vaak een feest van herkenning op. Beiden hebben hun vak gemaakt van het begeleiden van verandering. Dat roept de vraag op wat hun benaderingen met elkaar te maken hebben. Lees meer…

Denken in levensfasen

Reflectie aan de hand van een case

Hans Vermaak - Handboek voor Loopbaanmanagement, 2001
Beelden van wat de twintiger, de dertiger, de veertiger en de vijftig plusser drijft en remt

Er zijn verschillende stromingen stromingen in het denken over levensfasen. Eén stroming richt zich sterk op persoonlijke ontwikkeling, gebruikt kennis uit de ontwikkelingspsychologie en wordt door werknemers op hun pad gevonden in de vorm van coaches en loopbaanbegeleiders. Een tweede stroming richt zich sterk op vakontwikkeling, gebruikt kennis uit de beroepsliteratuur en wordt door werknemers op hun gevonden in de vorm van personeelsafdelingen met hun loopbaanbeleid en scholingstrajecten. Lees meer…

The color test for change agents

How do you think about change?

Léon de Caluwé, Hans Vermaak – Twynstra Gudde, 2001
Assess your style preference

This is an interactive test that helps you identify your convictions about change. The test results can be used to assess what type of change agent you are: what you are good at and what could be developed further. Lees meer…

De meeste adviseurs zijn geen coach.

Hans Vermaak, Management Consultant Magazine, 2004
Omgaan met risico’s van ongewenste intimiteit en onethische manipulatie

De legitimatie van coaching op het werk moet zijn dat organisaties er beter door gaan functioneren. Als dat niet zo is dan is het een privé aangelegenheid waar een baas niet voor hoeft te betalen. Maar kan het coachen van één individu op de werkplek wel zo’n sneeuwbaleffect veroorzaken? Lees meer…

Managers leren groen concurreren

Milieu wordt spannend.

Hans Vermaak – Holland Management Review, 1994
Een klassieker: een gidsend artikel uit de beginjaren van milieuadvisering toen bedrijven onder druk in beweging kwamen.

Groen concurreren is een zaak voor managers. De buitenwereld bekijkt daarbij de gevolgde aanpak met argusogen. Het zorgt ervoor dat een bedrijf gemakkelijk maar ook terecht kan uitglijden. Er is een benadering voor milieuvraagstukken die zijn diensten bewezen heeft. Hij bestaat uit zes stappen Lees meer…

Nestoren kijken terug op het adviesvak.

Een bijdrage leveren in gebrokenheid

Léon de Caluwé, Hans Vermaak – Management & Organisatie, 1997
Still confused but on a higher level

Binnen twee dagen was het geregeld: Max Rubinstein, Wessel Ganzevoort, Hans van Londen en Miel Otto waren enthousiast om onder leiding van Maarten van Gils te praten over vijftig jaar adviestraditie. Lees meer…

Lerende adviseur op sabbatical in India

Werken met roestige overtuigingen

Hans Vermaak – Nieuwsbrief OOA, 1993
Wat leert verblijven in India over (milieu-) advisering in Nederland?

In 1991 schortte ik mijn advieswerk op voor een reis door India. Ik spendeer er het leeuwendeel van mijn tijd in vier kloosters. Het werd de vervulling van een jongensdroom en een tijd voor introspectie. Die introspectie werd vergemakkelijkt door de confrontatie met India en het monnikenleven Lees meer…

Strategieën creëren voor groen concurreren

Leve de commercie?

Hans Vermaak - Holland Management Review, 1995
Strategisch omgaan met milieu als bedrijf: een verkenning in een periode dat milieu zelden serieus op de bestuursagenda stond.

De discussie over ondernemingsstrategieën ten aanzien van milieu is in dit artikel samengevat middels een indeling in tien strategie-stereotypen. Veel bedrijven zijn de stereotypen ontstegen waarbij zij uitsluitend handelen onder druk van overheden of actiegroepen, maar slechts weinigen bereiken een synergie tussen hun commerciële doelstellingen en hun milieuaanpak. Lees meer…

Hoe groen is het Hollandse jaarverslag?

Hollandse jaarverslagen getoetst op hun milieuboodschap

Hans Vermaak, Merel Engels, Eddy Scheffer, Timo de Grefte - Holland Management Review, 1995
Hoe goed deden het bedrijfsleven het in ’95 op milieugebied als we ze op hun woord geloven?

Na jarenlang in milieu geïnvesteerd te hebben, mag het Nederlandse bedrijfsleven milieu op z’n visitekaartje hebben staan: in het jaarverslag of een apart milieujaarverslag. De milieutekst moet dan wel die onderwerpen bestrijken die lezers wensen: anders kan men een positief effect van het visitekaartje bij voorbaat vergeten. Lees meer…

Snel, breed en diep

IT ondersteunde groepsprocessen

Hans Vermaak - Nieuwsbrief OOA, 1996
Complexe vraagstukken met veel mensen sneller leren hanteren met groupware?

In de jaren negentig kwam groupware op als instrumentarium om horizontale multi-actor processen te ondersteunen. Ik was betrokken bij experimenten om in concrete verandertrajecten dit soort IT ondersteuning van groepsprocessen in te zetten en effectief te maken. Lees meer…

A potential method for determination of gaseous and particulate lead in exhaust gas

Microwave-induced air-plasma emission spectrometry and Zeeman furnace atomic absorption spectrometry

Hans Vermaak, Osamu Kujurai, Shigeki Hanamura, James Winefordner – Canadian Journal of Spectroscopy, 1986
A blast from the past: a publication dating back to when I was involved in chemistry research

In the 80’s lead in the air was a real environmental and health issue. It was caused by many things like lead paint on houses, but mostly by exhaust gases from traffic. The Environmental Protection Agency (EPA) gave the University of Florida a grant to create a device that would measure lead content in air. During my studies at that university I participated in that research. The article shows some of its findings. Lees meer…

De ontwikkeling van bodemsaneringstechnieken

Over de regels van het spel en het benutten van speelruimte

Hans Vermaak – Wetenschap & Samenleving, 1984
Kijken naar de dynamiek van milieuvraagstukken aan de hand van een concrete casus.

In de jaren ’80 is milieu een issue dat tot heftige confrontaties leidde tussen milieubeweging, industrie en overheid. Het is ook de periode dat uit de druk vroege milieu=innovaties ontstonden, zij het vaak om milieuschade te reduceren die eenmaal ontstaan was. Het artikel gaat in op zo’n vroege milieu-innovatie rond bodemsanering en de wijze waarop de partijen dat spel met elkaar spelen. Lees meer…