publicaties


leren

 
  download publicatielijst
Leren en veranderen is soms moeilijk van elkaar te scheiden, zeker als je als veranderaar veel aan organisatieontwikkeling doet. Ik deze deelselectie vindt je echter alleen publicaties waarin ‘leren’ expliciet aan de orde komt. Een eerste categorie gaat over ‘leren in organisaties’ zoals een boek met die titel, teksten die zicht geven over knagende vragen, leerbenaderingen en de relatie tussen macht en leren. Andere publicaties vallen in een tweede categorie: het combineren van leren met veranderen en onderzoeken. Teksten over ‘exploratieruimte’, ‘taaie vraagstukken’ en ‘experienced practitioners’ gaan daar bijvoorbeeld op in. Een derde categorie gaat over de balanceeract die bij leren hoort: hoeveel angst, hoeveel druk, hoeveel steun is wenselijk bij goed leren en waar gaat dat juist bijten? Startsuggesties ☛ 'zeven knagende vragen over leren' (over organisatieleren), 'ruimte om te exploreren' (over leren tijdens verandering) en 'het verlangen naar angst' (over de balanceeract).

 

De hiërarchie voorbij? Tien wetmatigheden over zelfsturing

Maartje de Vries, Hans Vermaak, Michiel de Ronde - Tijdschrift voor Begeleidingskunde 2017
Wat maakt en breekt zelfsturing in organisaties?

Met de sterk toegenomen invloed van regel- en controlesystemen in organisaties is ook de roep om zelfsturing krachtiger geworden. In dit artikel wordt de verschuivende verhouding tussen professionele zelfsturing en hiërarchische controle verkend Lees meer…

Videolezing ‘HR professional als veranderaar’

Hans Vermaak - A&O/Public Cinema, 2016

Wat maakt je je als HR professional krachtig? Wat kan je afkijken van de veranderkunde daarin? Wat zijn de zes grootste uitdagingen? En hoe pak je die het best op?  Lees meer…

Samen werken, leren en sturen door jeugdhulp-teams

Hoe generalisme het werken met LVB-gezinnen verrijkt

Hans Vermaak, Renske Emmelkamp, Cees van der Wal - OKT Amsterdam, 2017

De tweede helft van 2016 deden we een nieuw onderzoek naar de leefwereld van de jeugdhulp in Amsterdam in samenwerking en opdracht van het collectief van Amsterdamse jeugdzorgbestuurders. Dit keer was de vraag hoe teams effectief omgaan met kinderen en ouders met licht verstandelijke beperking. Lees meer…

Herschrijven van de ongeschreven regels

In: S. van de Veer, L. Peters. Move before you're ready - Van Duuren, 2016

Hans Vermaak
Everything you always wanted to know about culture change

Eindelijk dan: een kort verhaal over cultuurverandering. Daar schrijf ik normaal niet over. Ik geloof dat veel gesprekken over de gewenste cultuur eigenlijk Lees meer…

Weerbarstigheid hanteer je niet met dikke plannen

Start bij de geleefde werkelijkheid, niet bij de papieren wenselijkheid

Hans Vermaak, Joost Kampen - Holland Management Review, 2014
Wat hebben 'verwaarloosde organisaties' en 'taaie vraagstukken' met elkaar te maken?

Als de organisatie verandermoe is en een verandering weerbarstig blijkt, past ‘meer van hetzelfde’ niet meer. Tegen alle reflexen in kun je dan beter pas op de plaats maken en met alle betrokkenen nagaan hoe eenieder de problemen in stand helpt te houden. Pas daarna kan iedereen verantwoordelijkheid leren nemen het anders te doen. Dat geldt niet alleen in organisaties waar men niet tot innovatie komt, maar ook waar de basis niet op orde is.  Lees meer…

Plezier beleven aan taaie vraagstukken

Werkingsmechanismen van vernieuwing en weerbarstigheid

Hans Vermaak - Vakmedianet, 2015
Veranderkunde voor gevorderden: hoe je mooie dingen voor elkaar kan krijgen rond complexe vraagstukken

Dit boek is voor veranderaars die complexiteit niet schuwen. Het is een tweede herziene editie van het in 2009 gepubliceerde handboek. Het gaat in op taaie vraagstukken die je in overvloed in elke organisaties vindt en die van waarde zijn: denk aan samenwerking tussen professionals, ondernemende bureaucratieën, verandering van organisatiecultuur, duurzaam ondernemerschap of multiculturele samenwerking. Zulke vraagstukken kenmerken zich door complexiteit: veel factoren en veel actoren hebben er mee te maken. Ze zijn niemand en van iedereen tegelijk. Het maakt ze zowel lastig kenbaar als moeilijk maakbaar.

Lees meer…

Werken met rijke beschrijvingen van betekenisvolle gebeurtenissen

In: H. Boersema-Vermeer, Gertjan de Groot- Vakmedianet, 2016

Hans Vermaak

Een krachtige onderzoeks- en leervorm is het werken met rijke beschrijvingen. Ik reik hier een praktische werkwijze voor aan die je kan benutten voor jezelf maar ook als oefening met een groep. Lees meer…

Onderzoekend samenwerken in de jeugdzorg

Actieonderzoek als spiegel voor bestuurders

Hans Vermaak, Nicolette Engbers - Tijdschrift voor Begeleidingskunde 2016

Rond de zomer van 2015 deden we actieonderzoek naar de leefwereld van de jeugdzorg. Het onderzoek werd verricht ten behoeve van het collectief van Amsterdamse jeugdzorgbestuurders – vanuit het streven om voeling te houden met de praktijk en daar het eigen bestuurlijk handelen op af te stemmen. Lees meer…

Ruimte om te exploreren

In: G. Smid, E. Rouwette. Onderzoekende professionaliteit - Van Gorcum, 2009

Hans Vermaak
Onderzoeken integreren als deel van ons vak als veranderaars en opleiders

Je kunt meer halen uit veranderen, professionaliseren en onderzoeken door ze niet als gescheiden werelden te zien, maar als praktijken en gemeenschappen die elkaar kunnen versterken. Lees meer…

Leren in organisaties

Als leren het antwoord is, wat is dan de vraag?

Gertjan Schuiling, Hans Vermaak, Heleen Tours – Kluwer, 2010
Meer dan dertig auteurs delen hun kennis over leren

Leren houdt de gemoederen bezig, misschien wel omdat het zoveel verschillende betekenissen heeft. In motto’s als ‘leven is leren’ is het woord ‘leven’ door van alles te vervangen: ‘opgroeien’, ‘samenwerken’, ‘ondernemen’, ‘cultuurverandering’. In dit boek nemen praktijkbeoefenaars en wetenschappers stelling in wat zij als de waarde van leren zien. Zij geven hun visie op tastbare zaken waarmee in de praktijk kan worden gewerkt en presenteren onderzoeken die aantonen hoe dat werkt. Lees meer…

Zeven knagende vragen over leren

Een ontwikkelagenda voor leerprofessionals.

Hans Vermaak, Gertjan Schuiling – Management & Organisatie, 2010
Wat zou leren krachtiger maken?

De psycholoog Weick  stelt dat we geneigd zijn ingewikkeld te doen over onderwerpen waar we verstand van hebben: onderwerpen die redelijk definieerbaar, grijpbaar, maakbaar zijn. Maar dat we juist te simpel doen over onderwerpen die lastig te doorgronden zijn, want daar staan we met legere handen. Wij denken dat dat ook geldt voor onderwerp ‘Leren in organisaties’. We willen daarom juist de complexiteit en rijkheid van leerprocessen waarderen. We presenteren wat wij zien als betekenisvolle vragen en zoekrichtingen Lees meer…

Het verlangen naar angst

Hans Vermaak - Opleiding & Ontwikkeling, 2014
Mijn reflectie op een klassiek interview met Edgar Schein over hoe leren wel en niet werkt.

Edgar Schein gaf een provocerend interview ‘De angst om te leren’. Ik kreeg het verzoek er kritisch op te reflecteren. Die handschoen nam ik aan. Het interview stond oorspronkelijk in Harvard Business Review en in Nederland ook in het blad Opleiding & Ontwikkeling. De tekst is veelgelezen en zet je aan het denken. Nu – tien jaar later – publiceert O&O het nogmaals met enkele reflecties erbij.  Lees meer…

Video-lezing ‘Eigen Veranderkracht’

Hans Vermaak - Jaarcongres Organiseren, Adviseren, Begeleiden 2014
Eerder een troostrijk besef dan een hoopvol recept

Eigen (verander)kracht is een populair thema op dit moment. Geen toeval dat het Jaarcongres juist dit als thema uitkoos. Ik mocht een van de keynotes verzorgen. Daar was ik wel blij mee want je kan mooie maar ook heel foute dingen met dit thema doen. Lees meer…

Interactieve website ‘Werken met Leren Veranderen’

Een werkboek voor de veranderkundige

Léon de Caluwé, Gertjan de Groot, Hanna Boersema-Vermeer, Hans Vermaak - Kluwer, 2013
Dé verzamelsite van methoden, oefeningen en beschouwingen om ons veranderkundig ambacht over te brengen en in de praktijk te brengen.

Sinds juni 2013 is de website in de lucht. De site is opgezet als aanvulling op het handboek ‘Leren Veranderen’ dat ik met Léon de Caluwé schreef en herschreef. Er was sinds jaar en dag veel vraag naar werkvormen, cases, columns, literatuur, onderzoek : kortom naar allerlei materiaal en methoden om de theorie nog beter in de praktijk te brengen. Of beter over te brengen aan studenten.

Vorig jaar boden Gertjan de Groot en Hanna Boersema-Vermeer aan om met ons twee als redacteuren op te treden van een site waarin we dit soort materiaal delen, maar vooral ook verzamelen. Lees meer…

Video-lezing ‘Plezier beleven aan taaie Vraagstukken’

Hans Vermaak - Plan C, Brussel 2012
Een uurtje luisteren als flitsintroductie in het hanteren van complexe vraagstukken

Op 29 november 2012 was ik uitgenodigd een keynote te verzorgen over het omgaan met taaie vraagstukken in Brussel. Er was een bijeenkomst belegd voor de ‘community’ rond Plan C – een Vlaams informeel transitienetwerk rond duurzaam materialenbeheer. Ik maakte een selectie uit het gedachtengoed van vernieuwingsmechanismen rond taaie vraagstukken Lees meer…

Protected: Video-lezing ‘Waardenvolle professionaliteit’

Hans Vermaak - Windesheim Parade, 2015
Hoe kan je duurzaam organiseren dat werk deugt en deugd doet?

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Je kunt de kleuren (niet) overstijgen

In: L. de Caluwé e.a. Spannend Veranderen - Vakmedianet, 2015

Hans Vermaak

Eind mei 2015 gaf Léon de Caluwé zijn emeritaatslezing die inmiddels is uitgegeven onder de titel ‘Spannend veranderen: over spanningen bij veranderen en adviseren’. Dat verhaal beslaat ruim 100 pagina’s maar staat niet op zichzelf: het is vergezeld door 140 pagina’s reflectie door twintig vakgenoten. Lees meer…

Protected: Video-intro ‘Actieonderzoek over grenzen heen’

Hans Vermaak - CKO Politieonderwijsraad 2015
Wat maakt samenwerking tussen praktijk en wetenschap waardevol en wat maakt het moeilijk?

This content is password protected. To view it please enter your password below:

De kracht van kleine kwaliteit

In: T. Hardjono, A. Oosterhoorn, K. de Vaal, J. Vos. Perspectieven op kwaliteit.nl - NNK, 2012

Hans Vermaak
Een pleidooi voor activistische kwaliteitszorg

Ik hou ervan als iets kwaliteit heeft. Of het nou zelfgekweekte tomaten betreft of de passie van mijn leraar Nederlands op de middelbare school. Onvergelijkbare zaken – maar in al deze gevallen ben ik geraakt en geeft kwaliteit het leven kleur. Ik heb dat het meest waar zaken complex worden en door vele mensen samen tot stand komt. Daar waar professionele gedrevenheid om extern iets te betekenen iets ervaarbaars voor direct betrokkenen schept. Het is de ‘kleine kwaliteit’ die bottom-up up ontstaat. Lees meer…

Facilitating local ownership through paradoxical interventions

Hans Vermaak – Journal of Applied Behavioral Science, 2012
Why do facilitators fail when they try too hard to help people?

The complexity of tough issues can only be handled effectively with intensive local participation. Such participation is not straightforward as people may shy away from the unfamiliar repertoires, unpredictable processes and inevitable opposition that come with the territory. This article focuses on how to facilitate local ownership in a series of paradoxical interventions with sufficient depth and credibility. Lees meer…

Protected: Video-lezing ‘Krachtig Adviseren’

Hans Vermaak - BIA 2015
Waar zet je als adviseur kracht voor in, waar ontleen je het aan en hoe kweek je het?

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Planning deep change through a series of small wins

Hans Vermaak - Best Paper Proceedings Academy of Management, 2013
Find out why large scale change is rarely deep and why linear change paralyzes.

Complex issues require continuous change that is planned incrementally. This paper focuses on how such emergent change can be shaped through a process of small wins and explains how this may even use adversity to fuel the change. The research shows how planning is anything but an innocuous support activity for change efforts and describes how it can either frustrate or enable deep change. Lees meer…

Verwaarloosd of taai?

Interview door Isolde Kolkhuis Tanke – O&O, 2013
Een gesprek met Hans Vermaak en Joost Kampen over een situationele benadering van stagnatie in organisaties

Stagnatie kom je in verschillende verschijningsvormen tegen in organisaties: van het niet op orde krijgen van de basisvoorwaarden om ‘normaal’ te kunnen werken, tot het blijven tegenhouden van vernieuwingsimpulsen juist wanneer er zoveel orde is. Op wat voor manieren kan je hier doorheen breken?   Lees meer…

Macht en leren

In: M. Ruijters, R.J. Simons. Canon van het leren – Kluwer, 2012

Hans Vermaak
De ideeën van ‘grondlegger’ John Coopey over een ‘vergeten thema’ in de literatuur over leren.

Leren is niet waardevrij of machtsarm. Wat er geleerd wordt, waartoe dat relevant is, wie er mee mogen doen, wie daar zeggenschap over heeft: het zijn allemaal keuzes die iets of iemand de wind in de rug geven. Georganiseerd leren zijn daarmee óók machtsinterventies en de leerprofessional kiest altijd partij. In mijn waarneming is die keus vaak onbewust en wordt die even vaak ontkend. Lees meer…

A springboard for further learning

In: S.M. Adams, A. Zenzi (eds.) Preparing Better Consultants: The Role of Academia. Information Age Publishing, 2011

Hans Vermaak
Teaching seasoned practitioners by harnessing their experience.

The challenges consultants face warrant ongoing education. When those practitioners have 15- 30 years of experience dealing with messy realities, however, it makes little sense for faculty to teach clean-cut models in standardized curricula. Lees meer…

Taaie en urgente vraagstukken als startpunt voor vernieuwing

Interview door Luc Verheijen – Develop, 2010
Een gesprek met twee verander-promovendi: Suzanne Verondonschot & Hans Vermaak

 In juni 2009 promoveerde Hans Vermaak cum laude op een proefschrift over taaie vraagstukken. Suzanne Verdonschot verdedigde in september van datzelfde jaar haar proefschrift over lastige vraagstukken die aanleiding geven om te verbeteren en vernieuwen. Reden genoeg om hun perspectieven naast elkaar te zetten. Lees meer…

At least ten islands of learning

In Search of Corporate Learning

Léon de Caluwé, Hans Vermaak, Jos van der Woude – Twynstra, 1999
Exploring a common language for talking about learning

People learn, all the time and everywhere. Yet it seems we all have our own images and ideas about what learning actually is. More importantly, we all seem to have our favourite approaches to learning, which we call upon whenever a learning situation arises. Lees meer…